Kopenhag 4 Ağustos 2026
Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da 22 Haziran 2026 tarihinde kalıcı hale getirilen CopenPay sistemi, aradan geçen sürede hem turistlerin hem de turizm sektörünün ilgisini çekmeye devam ediyor. Çevreyi koruyan davranışları ödüllendiren bu model, bugün yalnızca Danimarka’da değil, dünyanın birçok ülkesinde de örnek gösteriliyor.
CopenPay’in temel fikri oldukça basit: Turistleri yasaklarla ya da cezalarla yönlendirmek yerine, çevre dostu davranışları küçük ödüllerle teşvik etmek.
Bisiklet kullanmak, toplu taşımayı tercih etmek, trenle Kopenhag’a gelmek, daha uzun süre konaklamak, yeniden kullanılabilir su şişesi veya kahve bardağı kullanmak ya da çöp toplama gibi gönüllü çevre etkinliklerine katılmak isteyen ziyaretçiler, bunun karşılığında çeşitli ödüller kazanabiliyor.
Ödüller arasında ücretsiz kahve, müzelere ücretsiz veya indirimli giriş, bisiklet kiralama, rehberli şehir turları, sauna deneyimi, kültürel etkinlikler ve çeşitli ikramlar yer alıyor.
Sadece turistler mi katılabiliyor?
Program öncelikle Kopenhag’ı ziyaret eden turistler için hazırlanmış olsa da bazı etkinliklerde şehirde yaşayanlar da yer alabiliyor. Özellikle çevre temizliği, şehir bahçelerinde gönüllü çalışma ve benzeri sosyal etkinliklerde yerel halkın katılımı da mümkün. Ancak sistemin temel amacı, Kopenhag’ı ziyaret eden milyonlarca turistin çevre üzerindeki etkisini azaltmak.
Bir uygulama indirmek gerekiyor mu?
Hayır.
CopenPay için ayrı bir cep telefonu uygulaması indirmeniz gerekmiyor. Katılımcılar telefonlarından CopenPay’in resmi internet sayfasına girerek hangi işletmenin hangi ödülü sunduğunu görebiliyor. Buradan katılmak istedikleri etkinliği veya ödülü seçiyor ve belirtilen şartları yerine getiriyor.
Peki sistem nasıl kontrol ediliyor?
İlk bakışta birçok kişinin aklına aynı soru geliyor: “Bunu kim denetliyor?”
Aslında sistem oldukça pratik bir mantıkla çalışıyor.
CopenPay’de herkesi takip eden merkezi bir denetim sistemi bulunmuyor. Doğrulama işlemi, ödülü veren işletme veya kurum tarafından yapılıyor.
Örneğin;
- Bir otel, misafirin gerçekten dört gece konaklayıp konaklamadığını kendi rezervasyon sistemi üzerinden kontrol ediyor.
- Bisiklet kiralama şirketi, bisikletin kiralandığını kendi kayıtlarından doğruluyor.
- Çöp toplama etkinliğini düzenleyen kuruluş, katılımcıları etkinlik sırasında kayıt altına alıyor ve ödülü etkinlik sonunda veriyor.
- Müze veya kültür merkezi ise ziyaretçiden o gün kullandığı tren veya toplu taşıma biletini ya da uygun görülen başka bir kanıtı göstermesini isteyebiliyor.
Yani tek bir merkez herkesi denetlemiyor. Her kurum, sunduğu ödülün şartlarının yerine getirilip getirilmediğini kendi sistemi içinde doğruluyor.
Sistemi kim yönetiyor?
Programın koordinasyonu Kopenhag’ın resmi turizm kuruluşu Wonderful Copenhagen tarafından yürütülüyor.
Kuruluş; programa katılacak işletmeleri belirliyor, kuralları hazırlıyor, internet platformunu yönetiyor ve projenin tanıtımını gerçekleştiriyor.
Ödüller ise devlet tarafından tek tek finanse edilmiyor. Programa gönüllü olarak katılan müzeler, oteller, restoranlar, kafeler, kültür merkezleri ve bisiklet kiralama şirketleri kendi imkânlarıyla ziyaretçilere çeşitli avantajlar sunuyor. Böylece hem şehir daha sürdürülebilir bir turizm modeli kazanıyor hem de işletmeler çevreye duyarlı ziyaretçilere ulaşmış oluyor.
Pilot uygulamadan kalıcı sisteme
CopenPay ilk olarak 2024 yılında sınırlı sayıda işletmeyle pilot proje olarak başlatıldı. Beklenenden fazla ilgi görmesi üzerine kapsamı genişletildi ve 22 Haziran 2026 itibarıyla yıl boyunca devam eden kalıcı bir uygulamaya dönüştürüldü.
Pilot uygulamanın sonuçları da dikkat çekiciydi. Yaklaşık 1,2 ton çöp toplandı, bisiklet kullanımında yüzde 59 artış kaydedildi. Katılımcıların önemli bir bölümü ise ülkelerine döndükten sonra da çevre dostu alışkanlıklarını sürdürdüklerini ifade etti.
Bugün 90’dan fazla müze, turistik nokta ve işletmenin destek verdiği sistem, sürdürülebilir turizm alanında dünyaya örnek gösterilen projeler arasında yer alıyor. Wonderful Copenhagen, geliştirdiği modeli “DestinationPay” adıyla diğer şehirlerle de paylaşmaya başladı.
CopenPay’in başarısının arkasındaki en önemli fikir ise oldukça net: İnsanları çevreyi korudukları için ödüllendirmek. Belki de Kopenhag’ın dünyaya verdiği en güçlü mesaj da bu: Sürdürülebilirlik, yasaklarla değil, doğru teşviklerle de mümkün olabilir.
Kaynaklar: Wonderful Copenhagen, Visit Copenhagen, CopenPay.
