Kopenhag 27 Ekim 2026 GazeteDK.online
Danimarka hükümeti, ülkedeki domuz üretiminin geleceğini ve hayvan refahı koşullarını yeniden şekillendirmeyi amaçlayan çalışmalar kapsamında, geleneksel yöntemlerle domuz yetiştiren işletmelerin yeni tesis kurmasını veya mevcut üretim alanlarını genişletmesini geçici olarak durdurdu. Düzenleme, 26 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve mevcut karara göre 26 Ekim 2027’ye kadar uygulanacak.
Belediyeler yeni tesislere izin veremeyecek
Yeni düzenleme uyarınca belediyeler, geleneksel domuz üretimi yapan işletmelerin yeni tesis kurma veya mevcut tesislerini büyütme başvurularına izin veremeyecek. Kural, 23 Eylül 2026 ve sonrasında yapılan başvuruları da kapsıyor. Bu tarihten sonra yapılan başvurulardan 26 Ekim’e kadar karara bağlanmamış olanlar, istisnalar dışında reddedilecek.
Daha önce, 23 Eylül 2026’dan önce yapılan başvurular ise eski kurallara göre değerlendirilecek. Ayrıca mevcut tesislerde üretim alanını büyütmeyen bazı değişiklikler, örneğin çevre teknolojilerinin yenilenmesi veya aynı büyüklükte yeni bir ahır yapılması, otomatik olarak yasak kapsamına girmiyor.
Organik ve açık alanda yetiştiricilik istisna kapsamında
Düzenleme bütün domuz yetiştiriciliği faaliyetlerini kapsamıyor. Avrupa Birliği’nin organik üretim kurallarına göre sertifikalandırılmış veya organik üretime geçiş sürecinde bulunan işletmeler ile açık alanda yetiştiricilik yapan işletmeler uygulamadan muaf tutuluyor.
Bu ayrım, geleneksel üretim yapan işletmelerin yeni yatırım ve büyüme planlarını doğrudan etkilerken organik ve açık alanda üretim yapan işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesine olanak tanıyor.
Hükümet hayvan refahını ve Danimarka’daki üretimi öne çıkarıyor
Hükümetin açıklamasına göre geçici durdurmanın amacı, domuz yetiştiriciliğinin gelecekte hangi koşullarda yapılacağının belirlenmesine kadar mevcut kurallara dayanarak yeni tesislerin kurulmasını veya üretimin büyütülmesini önlemek.
Gelecekteki üretim koşullarının, hükümet, tarım sektörü, hayvan refahı ve çevre kuruluşları ile diğer ilgili tarafların katılımıyla yürütülen görüşmeler kapsamında ele alınması bekleniyor. Hükümetin hedefleri arasında hayvan refahının iyileştirilmesi ve Danimarka’da daha fazla üretim ve işleme yapılması da bulunuyor.
Danimarka, önemli miktarda domuz ve domuz eti ihraç eden ülkeler arasında yer aldığı için üretim koşullarında yapılacak değişikliklerin tarım sektörü, çiftçilerin yatırımları ve ihracat üzerinde etkileri olabilir. Ancak geçici durdurmanın ekonomik sonuçlarının boyutu henüz kesinleşmiş değil.
Düzenlemenin hukuki dayanağı tartışılıyor
Kararın uygulanmasıyla birlikte düzenlemenin hukuki dayanağı da tartışma konusu oldu. Europaposten’in 26 Ekim tarihli haberine göre hükümet, kararı yeni bir parlamento yasası çıkarmak yerine mevcut mevzuattaki yetkiye dayanarak yürürlüğe koydu.
Bazı hukukçular, mevcut yetkinin bu kapsamda bir durdurma kararı almak için yeterli olup olmadığını sorguluyor. Hükümet ise ilgili bakanlıkların hukuki değerlendirmelerine dayanarak düzenlemenin yasal zemininin bulunduğunu savunuyor.
Düzenlemenin 26 Ekim 2027’de sona ermesi öngörülüyor. Bu süre içinde domuz üretiminin geleceğine ilişkin yeni koşulların belirlenmesi ve geçici uygulamanın devam edip etmeyeceğinin netleşmesi bekleniyor.
Kaynak: Europaposten, Danimarka Yeşil Alan Dönüşümü ve Su Yönetimi Kurumu (SGAV), Danimarka Doğa ve Hayvan Refahı Bakanlığı.
