İstanbul, 30 Ekim 2025
Tarihi derinliği ve coğrafi üstünlüğü ile Türkiye zeytinciliğinin kalbi sayılan Edremit’te, 24-26
tarihlerinde düzenlenen 2. Zeytinyağı Tadım Festivali (FestOlive), üreticiden tüketiciye tüm
paydaşları bir araya getirdi. Belediye Başkanı ve STK temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen
festivalde, zeytin sektörünün köklü geçmişi kutlanırken, güncel sorunlar da masaya yatırıldı.
Ege ve Marmara’nın kesişim noktasında, bereketli topraklarıyla bilinen Edremit’te zeytin
hasadının coşkusu FestOlive ile zirveye ulaştı. Üç gün süren etkinlikler boyunca, hem
Edremitliler hem de şehir dışından gelen misafirler, zeytinciliğin sadece bir tarım faaliyeti
değil, aynı zamanda derin bir kültürel miras olduğunu deneyimleme fırsatı buldu.
Tarladan sofraya bütünsel deneyim
Festivalin en ilgi çeken bölümlerinden biri, katılımcıların zeytin hasadına bizzat katıldığı
atölyeler oldu. Misafirler, bölgenin meşhur zeytin bahçelerinde zeytin toplama aktivitesini
yaşadıktan sonra, toplanan mahsulün Varol Zeytinyağı Tesisleri’nde nasıl yağa
dönüştüğünü, yani “sıkım” işlemini uygulamalı olarak gözlemledi.
Workshoplar: Zeytinyağı tadımı, doğru hasat teknikleri ve zeytin mutfağı üzerine
uzman isimlerle atölyeler düzenlendi.
Yoğun ilgi: Bölge halkının ve zeytinyağına ilgi duyan yurttaşların festivale gösterdiği
yoğun ilgi, zeytinciliğe olan bilincin ve bağlılığın gücünü ortaya koydu.
Protokol katılımı: Belediye Başkanı ve sivil toplum kuruluşları (STK) temsilcilerinin
hazır bulunması, yerel yönetimlerin sektöre verdiği önemin somut bir göstergesi oldu.
Sektörün sorunları masada
Festival, eğlenceli etkinliklerin yanı sıra, zeytincilik sektörünün acil çözüm bekleyen
sorunlarının tartışıldığı kritik oturumlara da ev sahipliği yaptı. Edremit, Balıkesir’deki zeytin
ağaçlarının yaklaşık %27,5‘ine sahip olsa da, üreticilerin yüzleştiği zorluklar ortak:
Rekolte değişkenliği ve “Yok yılı”: Zeytin, doğası gereği bir yıl bol ürün verirken
(var yılı), ertesi yıl daha az ürün verme (yok yılı) eğilimindedir. Bu döngünün
getirdiği rekolte tahmini zorluğu ve gelir istikrarsızlığı, sektörün en temel sorunudur.
Son yıllarda yaşanan iklim değişiklikleri (özellikle yağış azlığı), bu döngüyü daha da
sertleştirmektedir.
Maliyetler ve fiyat istikrarı: Gübre, mazot ve işçilik gibi girdi maliyetlerinin sürekli
artışı, üreticinin kâr marjını daraltmaktadır. Özellikle zeytinyağı fiyatlarının dünya
piyasalarıyla rekabet edebilir seviyede tutulması ve iç piyasada istikrarın sağlanması,
üreticinin önemli beklentilerindendir.
Kalite ve Tanıtım: Edremit’in meşhur “Edremit yağlık” çeşidinin yüksek oleik asit
oranı ve üstün duyusal özellikleri ile zaten yüksek kalite standartlarına sahiptir. Ancak
bu kalitenin ulusal ve uluslararası pazarlarda daha etkin tanıtılması ve coğrafi işaretli
ürünlerin hak ettiği değeri görmesi önem taşımaktadır. Edremit Körfezi Yeşil Çizik
Zeytini’nin AB tarafından tescillenmesi bu alanda önemli bir başarıdır.
Edremit’te zeytinciliğin tarihi ve güncel sektörel durumu
Edremit Körfezi, sadece Türkiye’nin değil, tüm Akdeniz havzasının en eski zeytincilik
merkezlerinden biridir. Zeytin, bu coğrafyada bir ağaçtan öte, bir yaşam biçimi ve kültürel
simgedir.
Ölümsüz ağacın anavatanı
Zeytin ağacının varlığına dair en eski buluntular binlerce yıl öncesine uzansa da, Edremit ve
çevresinde zeytinciliğin sistematik olarak yapılması antik çağlara, özellikle de Mysia ve
Troas uygarlıklarına kadar dayanır.
Bereketin simgesi: Bölge halkı için zeytin, tarih boyunca geçim kaynağı, şifa ve
bereketin vazgeçilmez simgesi olmuştur. Tarihi ticaret yollarının üzerinde bulunması,
Edremit zeytinyağının ününü erken dönemlerden itibaren yaymıştır.
Edremit yağlık çeşidi: Bölgenin ekolojik koşullarına adapte olmuş yerel çeşit olan
“Edremit yağlık” (Ayvalık) çeşidi, yüksek yağ oranı ve kaliteli aromasıyla nam
salmıştır.
Günümüzdeki sektörel konumu
Edremit, günümüzde Türkiye zeytinciliği açısından stratejik bir öneme sahiptir:
| Gösterge | Durum | Önemi |
| Ağaç Sayısı | Balıkesir ilindeki zeytin ağacının yaklaşık %27,5’i Edremit’tedir (3 milyonun üzerinde ağaç). | Bölgesel zeytinciliğin lokomotifi. |
| Üretim Payı | Türkiye zeytinyağı üretiminin yaklaşık %3’ünü karşılamaktadır (Balıkesir, ülke genelinde 4. sıradadır). | Kaliteli ve hacimli üretime katkı. |
| Kümelenme ve Markalaşma | Edremit Zeytin Kümesi Projesi gibi çalışmalarla kalite standartları yükseltilmekte ve uluslararası rekabetçilik artırılmaya çalışılmaktadır. | Bölgesel kalkınma ve markalaşma çabaları. |
| Eğitim | Balıkesir Üniversitesi Edremit Zeytincilik Meslek Yüksek Okulu, sektöre nitelikli eleman yetiştirmektedir. | Sektörün geleceği için bilimsel destek. |
