Kopenhag 15 Mart 2026
Ortadoğu’da artan gerilim sürerken, Hürmüz Boğazı ile ilgili dikkat çekici bir iddia gündeme geldi. Uluslararası basında yer alan haberlere göre İran yönetimi, petrol ticaretinde ABD doları yerine Çin para birimi yuan kullanılması durumunda bazı tankerlerin boğazdan geçişine izin vermeyi değerlendirebilir.
Yuan ile ticaret şartı
Haberlere göre İran, özellikle petrol sevkiyatlarında ABD doları yerine yuan kullanılmasını teşvik eden yeni bir ticaret yaklaşımı üzerinde duruyor. Bu kapsamda yuan ile ödeme yapan ülkelerin tankerlerine Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusunda daha esnek bir politika uygulanabileceği öne sürülüyor.
Uzmanlar, bu yaklaşımın İran’ın ABD yaptırımlarının etkisini azaltma ve küresel enerji ticaretinde doların ağırlığını azaltma stratejisinin bir parçası olabileceğini değerlendiriyor. İran’ın son yıllarda enerji ticaretinde özellikle Çin ile ekonomik ilişkilerini güçlendirmesi de bu politikanın önemli bir nedeni olarak gösteriliyor.
Boğazın küresel önemi
Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticareti açısından en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan bu stratejik geçit üzerinden küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si gerçekleşiyor.
Bu nedenle boğazda uygulanabilecek herhangi bir kısıtlama ya da yeni ticaret şartı, küresel petrol fiyatları ve enerji piyasaları üzerinde doğrudan etkili olabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Henüz kesinleşmiş bir karar yok
Analistler, İran’ın yuan şartı getirebileceğine dair haberlerin şimdilik değerlendirme aşamasında olan bir politika seçeneği olduğunu belirtiyor. Konuya ilişkin resmi ve kapsamlı bir uygulama kararı ise henüz açıklanmış değil.
Buna rağmen İran’ın son yıllarda dolar yerine alternatif para birimleriyle ticareti artırma yönünde adımlar attığı biliniyor. Bu nedenle söz konusu planın hayata geçirilmesi halinde küresel enerji ticaretinde yeni bir ekonomik ve siyasi denge tartışmasını beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.
Kaynaklar: Daily Sabah, Times of India, South China Morning Post, uluslararası ajanslar.
