Kopenhag, 15 Ocak 2026
Kopenhag’daki Uluslararası Basın Merkezi’nde (IPC) düzenlenen Grönland bilgilendirme toplantısı, Danimarka, Grönland ve uluslararası medya temsilcilerinin yoğun katılımıyla gerçekleşti. Gazetedk.online davetlisi olarak katıldığımız brifingde, Grönland milletvekili Aki-Mathilda Høegh-Dam (Naleraq Partisi), Grönland’ın dış politika yönelimi, ABD ile ilişkiler ve NATO’nun bölgedeki askeri varlığı üzerine kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Grönland’ın Kendi Kararlarını Alma Hakkı ve Uluslararası Düzen
Brifingde Høegh-Dam, Grönland’ın bağımsızlık ve özerklik haklarının korunmasının öncelikli olduğunu vurguladı. Özellikle ABD ile yapılacak ikili görüşmelerde, Grönland halkının çıkarlarının gözetilmesinin kritik olduğunu belirtti:
“Uluslararası ilişkilerde Grönland’ın kendi halkının rızası olmadan herhangi bir karar alınmamalıdır. ABD ile yürütülecek görüşmelerin anlamı, halkımızın çıkarlarıyla ölçülmelidir.”
Milletvekili, Grönland’ın uluslararası düzen içinde yalnızca Danimarka’ya bağlı bir konumda olmadığını, uluslararası söz hakkının ve öz yönetim haklarının artırılması gerektiğini söyledi. Bu noktada, Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt’in Beyaz Saray’daki toplantıya katılımının, Grönland perspektifinin uluslararası masalarda doğrudan sunulması açısından bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
ABD ve “Satın Alma Yaklaşımı” Konusunda Temkinli Tutum
Høegh-Dam, ABD’nin Grönland üzerindeki olası etkilerine dair endişelerini de paylaştı. Grönland’ın, ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın Grönland halkına daha fazla özerklik sağlaması durumunda kabul edilebilir olduğunu ifade etti. Ancak ABD’nin adayı “satın alma” yaklaşımına karşı temkinli olduklarını belirtti:
“Grönland’ın geleceği yalnızca Grönland halkının kararlarıyla şekillenmelidir. ABD’nin doğrudan müdahalesi veya adayı kendi kontrolüne alma girişimi kabul edilemez.”
NATO ve Askeri Varoluş
Toplantıda ayrıca, NATO üyesi ülkelerin Grönland’a asker göndermesi konusu tartışıldı. Høegh-Dam, bu durumu Arktik bölgesinde önemli bir paradigm değişimi olarak nitelendirdi:
“Arktik artık düşük gerilimli bir bölge değil. NATO askerlerinin Grönland’da bulunması büyük bir değişimdir. Halkın güvenliği açısından operasyonların detaylı ve şeffaf şekilde yürütülmesi gerekiyor.”
Milletvekili, askeri varlığın sembolik önem taşıdığını ancak halkın güvenliği açısından doğrudan bir güvence sağlamadığını vurguladı. Eğitim amaçlı operasyonların bile, halkın yaşam alanlarına yakın yürütülmemesi gerektiğini belirtti.
Grönland ve Danimarka Arasındaki İş Birliği
Høegh-Dam, Danimarka ile Grönland arasında güvene dayalı bir iş birliğinin önemine de dikkat çekti. Grönland’ın kendi dış politika ve diplomasi kararlarını alabilmesi gerektiğini, ancak Danimarka ile koordinasyonun da kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
“Grönland ve Danimarka’nın birlikte çalışması gerekiyor, ama öncelik her zaman Grönland halkı ve halkın güvenliğidir. Uluslararası ilişkilerde güven temel olmalıdır; aksi takdirde hem Grönland hem de Danimarka hatalı adımlar atabilir.”
Uluslararası İş Birliği ve Bilgi Akışı
Milletvekili, Grönland’ın istihbarat ve diplomasi süreçlerinde daha aktif bir rol alması gerektiğini belirtti. Özellikle NATO ve ABD ile olan bilgi akışında Grönland Parlamentosu’nun doğrudan bilgilendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu, karar alma süreçlerinde halkın güvenliği ve çıkarlarının korunması açısından kritik önemde.
Bağımsızlık ve Kendi Kaderini Belirleme Hakkı
Høegh-Dam, Grönland halkının Birleşmiş Milletler tarafından tanınmış dışsal kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu hatırlattı. Bu bağlamda, herhangi bir uluslararası anlaşmanın veya ikili görüşmenin, halkın rızası olmadan yürütülmemesi gerektiğini belirtti.
Brifingden Çıkan Genel Mesajlar
- Grönland, uluslararası ilişkilerde kendi kararlarını alabilecek olgunlukta olduğunu göstermektedir.
- ABD ve NATO ile yapılan görüşmelerde, halkın güvenliği ve özerklik hakları önceliklidir.
- Danimarka ile iş birliği sürdürülmelidir, ancak Grönland’ın söz hakkı doğrudan ve şeffaf bir şekilde korunmalıdır.
- Eğitim amaçlı askeri operasyonlar sembolik olsa da halkın yaşam alanlarından uzak yürütülmelidir.
Brifing, Grönland halkının bağımsızlık, güvenlik ve dış politika konularındaki hassasiyetlerini uluslararası kamuoyuna aktarma açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirildi.
