Kopenhag 21 Mayıs 2026
Danimarka’da 24 Mart 2026 seçimlerinin üzerinden yaklaşık iki ay geçmesine rağmen hâlâ yeni hükümet kurulamadı. Süreç, ülke tarihinin en uzun hükümet kurma görüşmelerinden biri haline gelmiş durumda.
Şu anda hükümeti kurma görevini Troels Lund Poulsen yürütüyor. Poulsen’in hedefi; Venstre, Liberal Alliance ve Muhafazakâr Halk Partisi’nden oluşan bir “VLAK” azınlık hükümeti kurmak.
Ancak süreç yalnızca sağ ve sol blok arasındaki mücadele değil; aynı zamanda merkez partiler ile sert göç politikası isteyen partiler arasındaki büyük görüş ayrılıklarını da ortaya çıkarmış durumda.
Hükümet neden hâlâ kurulamadı?
Seçimlerde hiçbir parti ya da blok parlamentoda çoğunluğu sağlayamadı. Bu nedenle partiler koalisyon kurmak zorunda kaldı.
İlk olarak hükümeti kurma görevi Başbakan Mette Frederiksen’e verilmişti. Frederiksen; Sosyal Demokratlar, SF, Radikale ve Moderaterne ile merkez sol ağırlıklı bir hükümet kurmaya çalıştı. Ancak özellikle ekonomi, vergi ve göç politikalarında anlaşma sağlanamadı.
Bunun ardından hükümet kurma görevi Troels Lund Poulsen’e geçti.
Şu anda masada hangi hükümet modeli var?
Troels Lund Poulsen’in önerdiği model:
- Venstre
- Liberal Alliance
- Konservative
partilerinden oluşan bir sağ blok azınlık hükümeti.
Danimarka siyasetinde bu yapı kısaca “VLAK” olarak adlandırılıyor.
Ancak bu üç partinin parlamentodaki sandalye sayısı tek başına çoğunluk için yeterli değil. Bu nedenle dış destek gerekiyor.
Partilerin anlaştığı konular neler?
Sağ blok partileri bazı temel başlıklarda ortak zeminde buluşabiliyor:
1. Vergi indirimleri
Venstre, Liberal Alliance ve Muhafazakârlar şirket vergilerinin düşürülmesini ve gelir vergilerinde indirim yapılmasını istiyor.
2. Ekonomik büyüme
Özellikle özel sektör yatırımlarının artırılması, iş dünyasına daha fazla destek verilmesi konusunda ortak görüş var.
3. Savunma harcamaları
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası savunma bütçesinin artırılması konusunda geniş ölçüde uzlaşı bulunuyor.
4. Daha sıkı göç politikası
Sağ partilerin çoğu göç konusunda mevcut kuralların daha da sertleştirilmesini savunuyor.
En büyük anlaşmazlıklar nerede?
1. Müslüman göçü tartışması
Dansk Folkeparti, hükümete destek için “Müslüman net göçünün azaltılması” şartını gündeme taşıdı.
Bu talep Danimarka siyasetinde büyük tartışma yarattı.
Moderaterne partisi buna sert tepki göstererek:
“İnsanlar dini nedeniyle değil, davranışlarına göre değerlendirilmeli” açıklaması yaptı.
Moderaterne, suçla mücadele ve paralel toplumların önlenmesini desteklese de dini temelli göç politikalarına karşı çıkıyor.
Bu durum sağ blok içinde ciddi bir çatlak oluşturmuş durumda.
2. Lars Løkke Rasmussen faktörü
Eski başbakan ve Moderaterne lideri Lars Løkke Rasmussen şu anda siyasi denklemin merkezinde bulunuyor.
Çünkü:
- VLAK hükümetinin ayakta kalabilmesi için Moderaterne’nin desteği gerekiyor,
- Ancak Løkke Rasmussen dar sağ blok hükümetine sıcak bakmıyor,
- Daha geniş merkezli bir hükümet modeli istiyor.
Løkke, Troels Lund Poulsen’in önerisini “uçamayacak bir deneme balonu” olarak tanımladı.
3. Ekonomik politika ayrılıkları
SF, Enhedslisten ve Alternativet gibi sol partiler görüşmelerin dışında kaldı.
Bunun nedeni:
- Servet vergisi istemeleri,
- Daha yüksek kamu harcamalarını savunmaları,
- Çevre ve sosyal destek paketlerine öncelik vermeleri.
Venstre ise vergi artışlarına tamamen karşı çıkıyor.
Şu an süreç hangi aşamada?
Şu anda:
- VLAK modeli resmi olarak masada,
- Liberal Alliance ve Muhafazakârlar çerçeve anlaşmasına yakın,
- Dansk Folkeparti dışarıdan destek vermeye açık,
- Ancak Moderaterne hâlâ ikna olmuş değil.
Uzmanlara göre önümüzdeki birkaç gün kritik olacak.
Eğer Moderaterne destek vermezse:
- Troels Lund Poulsen’in girişimi başarısız olabilir,
- Hükümet kurma görevi yeniden Mette Frederiksen’e dönebilir,
- Hatta yeni seçim ihtimali bile gündeme gelebilir.
Siyasi atmosfer neden bu kadar gergin?
Analistlere göre kriz yalnızca siyasi değil, aynı zamanda kişisel bir güç mücadelesine de dönüşmüş durumda.
Özellikle:
- Troels Lund Poulsen,
- Lars Løkke Rasmussen,
- Mette Frederiksen
arasındaki siyasi denge, Danimarka siyasetinin önümüzdeki yıllardaki yönünü belirleyebilir.
Bazı yorumcular, Troels Lund Poulsen’in VLAK hamlesiyle Lars Løkke Rasmussen’i kamuoyu önünde taraf seçmeye zorladığını düşünüyor.
Kaynaklar
- Aftenposten
- Omni News
- The Local Denmark
- Avisen.dk
- NordiskPost
