Basın Açıklaması / Til Offentlighedens Orientering
Fazıl Küçük Koç
Danimarka ve İsveç’te yaşayan demokrat yurttaşlar olarak Türkiye’deki gelişmeleri derin bir endişeyle izliyoruz.
Demokrasinin vazgeçilmez unsuru olan siyasi partilerin, devletin yargı gücü kullanılarak dizayn edilmeye çalışılması kabul edilemez. CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’na ilişkin “mutlak butlan” tartışmalarıve parti yönetiminin görevden uzaklaştırılmasına yönelik girişimler, yalnızca bir parti içi mesele değil; halk iradesi, hukuk devleti ve demokratik temsil açısından ciddi bir kaygı konusudur.
CHP’nin kurultay delegeleri tarafından seçilmiş genel başkan Özgür Özel ve yönetiminin yargı kararlarıyla değiştirilmek istenmesi; akla, vicdana ve demokratik ilkelere aykırı bir sivil müdahale niteliği taşımaktadır. Son yerel seçimlerde Türkiye’nin birinci partisi olan ve kamuoyu yoklamalarında da güçlü bir toplumsal desteğe sahip görünen CHP’nin ilerleyişinin yargı yoluyla kesilmeye çalışılması, demokratik rekabetin sandıktan mahkeme koridorlarına taşınması anlamına gelmektedir.
Nitekim bu gelişmeler yalnızca Türkiye kamuoyunda değil, uluslararası basında ve siyasi çevrelerde de geniş yankı bulmuştur. Reuters, Bloomberg, Financial Times, AFP, Euronews, Al-Monitor ve Liberation gibi yayın organlarının haber ve değerlendirmelerinde bu karar; muhalefete yönelik yargı baskısında yeni bir tırmanış, demokratik kurumlar üzerinde baskı ve siyasi belirsizliği artıran bir gelişme olarak ele alınmıştır. Avrupa Birliği ve Almanya’dan yapılan açıklamalarda da siyasi muhalefetin baskı korkusu olmaksızın faaliyet gösterebilmesi gerektiği vurgulanmış; yargı süreçlerinin muhalefeti sindirmek için kullanılmaması gerektiği ifade edilmiştir.
Ayrıca uluslararası basında, söz konusu kararın Türkiye’deki siyasi belirsizliği artırdığı ve ekonomik piyasalarda da olumsuz karşılık bulduğu belirtilmiştir. Bu durum, Türkiye’nin demokratik istikrarının yalnızca ülke yurttaşları açısından değil, bölgesel güven, dünya ekonomisi ve uluslararası barış açısından da önem taşıdığını göstermektedir.
Tek adam rejimi ve Saray yönetimi, muhalefeti işlevsiz hale getirmek amacıyla yargıyı bir siyasi araç olarak kullanmaktan vazgeçmelidir. Yargı sopasıyla muhalefeti dizayn etmek demokratik değildir. Türkiye’nin kaos ortamına sürüklenmesinin ne 85 milyon yurttaşa, ne dünya ekonomisine, ne de dünya barışına yararı olacaktır.
Bu nedenle Danimarka ve İsveç kamuoyunu, demokratik kurumları, siyasi temsilcileri ve ilgili yetkilileri Türkiye’de gelişen bu anti-demokratik süreçlere karşı duyarlı olmaya çağırıyoruz.
Basında ve uluslararası değerlendirmelerde öne çıkan kaynaklar
[2] Berlingske: https://www.berlingske.dk/internationalt/domstol-kraever-tyrkisk-oppositionsleder-udskiftet
[3] Avisen Danmark: https://avisendanmark.dk/udland/domstol-i-tyrkiet-afviser-appelsag-fra-oppositionsparti
[4] DW: https://www.dw.com[5] T24: https://t24.com.tr[6] Evrensel: https://www.evrensel.net[7] Diken: https://www.diken.com.tr[8] Cumhuriyet: https://www.cumhuriyet.com.tr[9] Bianet: https://bianet.org
| Hakan Güner | Fazıl Küçük Koç |
| CHP İsveç Birliği Başkanı | CHP Danimarka Birliği Başkanı |
| +46 70 928 96 30 | +45 5134 1480 |
Til Offentlighedens Orientering
Vi, demokratiske borgere bosat i Danmark og Sverige, følger udviklingen i Tyrkiet med dyb bekymring.
Det er uacceptabelt, at politiske partier, som er en uundværlig del af demokratiet, forsøges formet gennem statens juridiske magtmidler. Debatten om “mutlak butlan” vedrørende CHP’s 38. ordinære kongres og forsøgene på at fjerne den valgte partiledelse må ikke betragtes som et internt partianliggende alene, men som et alvorligt spørgsmål om folkevilje, retsstat og demokratisk repræsentation.
Forsøg på gennem domstolsafgørelser at ændre den formand og ledelse i Cumhuriyet Halk Partisi, som er valgt af partiets kongresdelegerede, er i strid med fornuft, samvittighed og demokratiske principper. CHP blev Tyrkiets største parti ved det seneste lokalvalg og har i længere tid haft stærk opbakning i meningsmålinger. At forsøge at standse denne politiske udvikling gennem juridiske indgreb betyder, at demokratisk konkurrence flyttes fra stemmeurnerne til domstolene.
Udviklingen har fået betydelig opmærksomhed ikke kun i Tyrkiet, men også i internationale medier og politiske kredse. Reuters, Bloomberg, Financial Times, AFP, Euronews, Al-Monitor og Liberation har i deres omtale og analyser fremhævet afgørelsen som en ny eskalering af juridisk pres mod oppositionen, et pres på demokratiske institutioner og en kilde til øget politisk usikkerhed. Udtalelser fra EU og Tyskland har ligeledes understreget, at den politiske opposition skal kunne arbejde uden frygt for pres, og at retlige processer ikke må bruges til at intimidere oppositionen.
Internationale medier har desuden peget på, at afgørelsen har øget den politiske usikkerhed i Tyrkiet og haft negative reaktioner på de finansielle markeder. Dette viser, at Tyrkiets demokratiske stabilitet ikke kun er vigtig for landets borgere, men også for regional sikkerhed, verdensøkonomien og international fred.
Étmandsstyret og præsidentpaladsets magtapparat må ophøre med at bruge retsvæsenet som et politisk redskab til at svække oppositionen. At anvende
[2] Berlingske: https://www.berlingske.dk/internationalt/domstol-kraever-tyrkisk-oppositionsleder-udskiftet
[3] Avisen Danmark: https://avisendanmark.dk/udland/domstol-i-tyrkiet-afviser-appelsag-fra-oppositionsparti
[4] DW: https://www.dw.com[5] T24: https://t24.com.tr[6] Evrensel: https://www.evrensel.net[7] Diken: https://www.diken.com.tr[8] Cumhuriyet: https://www.cumhuriyet.com.tr[9] Bianet: https://bianet.org
| Hakan Güner | Fazıl Küçük Koç |
| CHP İsveç Birliği Başkanı | CHP Danimarka Birliği Başkanı |
| +46 70 928 96 30 | +45 5134 1480 |
